دل شدگان

4شنبه، 10 آبان 85

جمعي از نويسندگان

باسمه تعالي

اين بيانيه در راستاي مستند سازي زمينه هاي فكري امضا كنندگان آن، طي جلساتي كه در آذرماه 1383 برگزار گرديد، تهيه شده است. اصول اساسي حركت جهادي از نگاه اين افراد در اين بيانيه منعكس شده است.

بيانيه 362

0) مقدمه

فضاي فكري حاكم بر اردوي جهادي تقريبا هر ساله دچار تغيير مي‌شود. گرچه اين تغييرات بسيار اندك مي‌باشد. اين تغيير فضا، طبيعي و حاصل تغيير افراد و تغيير تفكرات است. لذا تبيين و شناسايي نقاط ثابت، در فضاي فكري هر مسافرت مي‌تواند مفيد باشد. نگرش نسبت به اين تغييرات عادي، بسته به سلايق افراد است. يعني وجود يا عدم وجود تغييرات، همچنين چيستي و چگونگي اين تغييرات حاصل ديدگاه، دقت و سنجه‌هاي بيننده است.

پس از گذشت چند سال حجم تغييرات به حدي مي‌رسد، كه توصيف شرايط سالهاي اول با آخرين سال بوسيلة كلمة تغيير بي‌معناست و تحولات بنيادي‌تري را به ذهن متبادر مي‌سازد.

به دليل آنكه در حال فاصله گرفتن از اين جمع هستيم، احساس مي‌كنيم كه نقطه نظرات (نقاط ثابت) خود را در زمان اخذ تصميمات بيان كنيم، تا آيندگان علاوه بر نتايج تصميمات اتخاذ شده در اين دوره ، زمينه‌هاي تصميم‌گيري را نيز به صورت مكتوب و مستند در اختيار داشته باشند.

بعضي از اين نقاط ثابت را جزء اصول حركت جهادي مي‌دانيم، كه بدون آنها حيات حركت جهادي از نظر ما در خطر خواهد بود. اين سخن بدين معناست كه يكسري از اين نقاط ثابت هيچ تغيير نخواهد كرد و بنابراين مستندسازي ، در شناخت بهتر اين نقاط بسيار حائز اهميت است و اخذ تصميمات را در آينده با بصيرت بيشتري ممكن خواهد كرد.

در ادامه، هريک از اين نقاط ثابت، به اختصار توضيح داده مي شود.

1) استقلال

استقلال حركت جهادي جزء اصول حياتي اين حركت است.

مفهوم استقلال در 3 حوزه، استقلال ساختاري، استقلال انديشه و استقلال عمل ، قابل بحث است.

الف- استقلال ساختاري (وابسته نبودن) – بدين معناست که حركت جهادي متعلق به تمام كساني است كه در آن حركت حضور دارند، اعم از كساني كه بيشترين وقت خود را در طول سالهاي متمادي صرف آن كرده اند يا كساني كه فقط در اردو حضور مي‌يابند.

بنابراين اردوي جهادي زير مجموعة هيچ نهاد، ارگان، سازمان و تشكيلاتي نيست و هر سال بنابر تصميم افراد خود، بر حسب شرايطي كه در نظر دارد، تصميم مي‌گيرد كه چگونه فعاليت داشته باشد.

ب) استقلال انديشه (استقلال در نحوه تصميم‌گيري، استقلال مجمع هر سال از مجامع قبلي) - به اين شكل كه حركت جهادي و تصميمات آن حاصل نظرات اكثريت فعال حاضر در اردو مي‌باشد و هيچ فرد حقيقي و حقوقي (از جمله افراد فعال سابق) نمي‌تواند راهبري و كنترل اين جريان را از هر نظر بر عهده داشته باشند. بنابر اين ايده‌آل‌ترين روش تصميم‌گيري در اين جريان روشي است كه نظرات تمام شركت‌كنندگان هر سال را با لحاظ كردن ميزان مخالفان و موافقان مد نظر داشته و در اولويت قرار دهد.

ج) استقلال عمل (استقلال اجراي مسافرت درسالهاي مختلف) - به معني، مستقل بودن در انتخاب روش پياده كردن تصميمات و اجرايي كردن آن مي‌باشد كه اين مهم در قالب اجراي تصميمات مجمع اردوي جهادي توسط سيستم مسافرت، به عنوان مجري برگزاري حركت جهادي هر سال، متبلور مي‌شود.

2) عدم رسميت (ثبت رسمي)

هر ساختار رسمي‌ داراي يك ثبات خواهد بود. تاكنون در عالم نظر ، کمتر مجموعه اي توانسته است يك ساختار رسمي ‌بدون ثبات تعريف كند.
هر سازمان ساختارمند براساس فرصتهاي پيش رو ، اولويت‌هاي خود را تعريف مي کند و براي بلند مدت برنامه ريزي مي کند ؛ به همين دليل مي تواند در کوتاه مدت فرصت‌هايي را از دست بدهد و ماهيتاً در برابر تلاش براي تغيير مقاومت زيادي دارد، و آن را در نطفه خفه مي‌كند. اين مورد ، استقلال عمل ( اجراي مستقل هر سال) را خدشه‌پذير مي‌كند.

رسمي‌شدن، به معني پذيرفتن قيد و بند‌ها نيز، همراه هزينه‌هاي زيادي است كه با اصول استقلال (استقلال ساختار، انديشه و عمل) در تناقض است. گرچه در عالم واقع به هر حال در برهه‌اي از زمان اين قواعد و اصول ثابت شكل مي‌گيرند و راه را جهت اجرايي كردن تصميمات هموار مي‌كنند ولي اين برهة زماني نيز حاصل نظرات، دغدغه‌ها و توانايي‌هاي افراد همان سال است و هر سال در حال تغيير است.

رسميت داراي دو وجه است. اول رسميت قانوني و حقوقي، دوم رسميت در مجمع اردو به عنوان مجري.

رسميت در مجمع اردوهاي جهادي به عنوان مجري اردوي جهادي به معني ثابت بودن تعداد افراد و گزينشي بودن شركت‌كنندگان در جلسات و دادن حق راي به افراد خاص در هر سال است. اين كار چه از روش دوره‌اي همچون ساختار اردوي جهادي فارغ التحصيلان مفيد 2 ، و چه از روش انتخابات، مانند ساختار قديمي‌ مجمع اردوي جهادي مفيد 1 ، انجام شود، با اصل استقلال انديشه منافات دارد. در اصل استقلال انديشه هر كس با هر نظري و با هر درصد از موافقان و مخالفان حق اظهار نظر و حضور در مجمع و حق راي را دارد و مي‌تواند با حضور فعال خود در تصميمات اجرايي مجموعه تاثير گذار باشد.

ما در طي اين سالها خود هزينه‌هاي بسياري را بخاطر صرف زمان طولاني جهت اخذ تصميمات پرداخته‌ايم، اما بخاطر اهميت استقلال مجموعه اين روش را پذيرفته‌ايم.
علاوه بر تمام اين مسائل اصل رسميت گرفتن جريان اردوي جهادي از نهاد، سازمان، ارگان و هر مجموعة ديگري، حتي اگر بتوان براي مشكلات مطرح شدة فوق روش مناسبي يافت، با استقلال ساختاري حركت در تناقض است.

از افتخارات حركت جهادي اين است كه جزء معدود حركت‌هايي است كه در طي 16 سال فعاليت خود، كاملا مستقل عمل كرده است و تحت پوشش هيچ مجموعه‌اي فعاليت نكرده و رسميت را افراد اردوي جهادي به مجمع و مجمع اردو به سرپرست و معاونان او بخشيده‌اند.

نكتة ديگري كه حائز اهميت مي باشد اين است كه رسميت يافتن به معني اتصال به منابعي است كه در ايده‌آل ترين حالت ممكن تامين كنندة بي چون و چراي احتياجات مسافرت خواهند بود. ما بر اين اعتقاديم كه يكي از ويژگي‌هايي كه باعث توانمندي افراد شركت كننده در اردوي جهادي، علي‌الخصوص مسئولين اين حركت مي‌شود، شانه دادن زير باريست كه تمام ثقل آن بر دوش افراد حاضر در حركت است و هر كه بيشتر ثقل اين بار را تحمل كرده است، بيشتر از نعمات آن بهره‌مند گرديده و چنين افرادي حاضر به جايگزيني اين تجربه با هيچ توجيهي نيستند.

3) جايگاه مسافرت جهادي

اردوي جهادي مفيد بواسطة استقلال و رسميت داخلي در طول فعاليت خود به جايگاهي دست يافته است، كه از نگاه مردم و مسئولين و نهادها و ارگانها به صورت جرياني مستقل و رسمي ‌شناخته شده است.

در نگاه داخلي نيز اين حركت جهادي است كه باعث شرافت افراد و جريانها گرديده است و اين افراد و جريانها و حتي سازمانها و ارگانهاي همكار هستند كه به همكاري خود با اين حركت افتخار مي‌كنند.

گرچه اين جايگاه مستقل در سالهاي مختلف باعث فراز و فرودهاي زيادي در كيفيت برگزاري اردوي جهادي گرديده است، ولي اين هزينة استقلال عملي ما در همة شئون حركت جهادي است. هزينه‌اي كه با تلاش بيش از پيش افراد پرداخت شده است.

در اين ايدئولوژي تك تك افراد حقيقي و حقوقي وامدار حركت جهادي هستند و اين جريان است كه مقدس و ماندني است.

4) مجمع، برآيند نظرات شركت كنندگان اردوي جهادي

بهترين مجمع، مجمعي است كه عينيت تمام افراد و نظرات حاضر در اردو باشد. اين نكته را بايد مد نظر داشت كه اگر تمام كساني كه در نتايج سهم دارند از همان ابتدا در تصميمات و اجرا مشاركت داشته باشند، كيفيت اجرا بهبود خواهد يافت. در اين ديدگاه، بزرگترين اصل حاكم در اين حركت، ارزش‌هاي جمع شركت‌كنندگان در اردو است. يعني چيزي كه از نگاه اين جمع ارزش باشد بر اردو حاكم خواهد بود.

اين نوع دموكراسي مشروعيت‌ساز خواهد بود، اما لزوما حقانيت آفرين نيست.

مجمع اردوي جهادي ، هر سال، از طرف جمع شركت‌كنندگان در اردو به عنوان مجري اردوي جهادي همان سال شناخته شده و به رسميت رسيده است. مجمع محفلي است براي فارغ‌التحصيلاني كه دغدغة شركت و فعاليت در عرصة اردوي جهادي فارغ‌التحصيلان مفيد1 را دارند. بنابر وظيفه‌اي كه به مجمع واگذار گرديده است، مجمع اختيار دارد برنامه‌ريزي هاي لازم جهت برگزاري اردوي جهادي را، با رعايت اصول استقلال، عدم رسميت و حفظ جايگاه مستقل اردوي جهادي انجام دهد. بنابر‌اين مجمع حق خدشه‌دار كردن هيچ يك از اين اصول را ندارد و اين از اختيارات افراد اردوست كه اين اصول را تغيير دهند.

مجمع حتي حق واگذاري وظيفة خود در برنامه‌ريزي و اجراي اردوي جهادي به غير را هم ندارد و در صورت نداشتن توانايي اجرا و يا هر عذر ديگري مي‌تواند با دادن اطلاعيه‌اي مراتب را به اطلاع عموم شركت‌كنندگان در اردوي جهادي برساند، تا اين مجموعه تصميمات لازم را در اين خصوص اخذ نمايد.
اردوي جهادي همچون كشتي‌اي است كه مسافران آن ارزشها و اصول حاكم بر ادارة كشتي را تعيين مي‌كنند. كساني كه قادر به پذيرش و تن دادن به حداقل اين اصول هستند، سوار بر كشتي در حال حركت هستند و كساني كه حداقل اصول را نمي‌پذيرند، از كشتي پياده خواهند شد.

اينكه كشتي به كدام مقصد خواهد رسيد به اصول پياده شده در راهبري كشتي بستگي دارد و به هرآنجا كه برسد، حاصل تصميمات راهبران هر ساله آن خواهد بود.
اين كشتي مركبي است كه بعضي هيچگاه بر آن سوار نشدند، بعضي مدتي كوتاه در آن بودند و برخي سالهاي طولاني‌تري را در آن بسر برده اند.

5) اصالت كار و شركت‌كنندگان

به نظر مي‌رسد در كنار اهداف مختلفي كه هر يك از شركت‌كنندگان در اين مسافرت‌ها مي‌توانند داشته باشند، يك هدف كلي دراين مسافرت‌ها وجود دارد كه در نفس اين مسافرت‌ها و حتي در اسم آنها نهفته است آن هم اصل جهادي بودن اين مسافرت‌هاست. همان گونه كه از اسم آن بر مي‌آيد، (مسافرت جهادي....) جهاد يكي از اركان تشكيل شدن اين گونه مسافرت‌ها است و بدون در نظر گرفتن اين اصل، ماهيت مسافرت دست خوش تغييري شگرف مي‌شود. بدان معنا كه غفلت از اين اصل و عدم لحاظ آن در تصميم‌گيريها موجب استحاله حركت شده، ضربه‌اي بنيادين به اين حركت و مسافرت‌ها مي‌زند.

دومين اصالت مورد تاكيد كه در مورد مسافرت فارغ التحصيلان مفيد 1 صادق است، اصل حضور خود فارغ التحصيلان دبيرستان مفيد 1 در اين مسافرت‌هاست (با هر تعريف عقلاني كه در مجمع از آن حاصل مي‌شود). اصل مالكيت وحقوق مادي و معنوي اين مسافرت‌ها كه بسته به تمامي ‌فارغ‌التحصيلان است، امري بديهي و بنيادين مي‌باشد.

6) اصول داخلي

از ويژگي‌هاي حرکت، اهداف متنوع شرکت‌کنندگان است. هركس با هر هدف و انگيزه‌اي مي‌تواند در اين حركت مشاركت داشته باشد، منوط به اينکه دو مورد زير را رعايت کند:

الف - حرکت در چهارچوب قوانين مجمع اردوي جهادي كه متولي برگزاري اردو است

و به تبع آن عدم تداخل با امور اجرايي و مسئوليت‌هاي افراد (سيستم مسافرت)

ب- رعايت اصل عدم تزاحم (فرد نمي تواند با عمل خود مزاحم و ناقض ارزش هاي جمع مسافرت شود) كه لازمه كنار هم ماندن هر مجموعه انساني مي باشد.

و ما توفيقي الا با... عليه توكلت و اليه انيب

آذر 1383

امضا كنندگان: حميدرضا باحجب ايماني، اميرمحمود پاليزبان، حسام‌الدين چهرآزاد، مهدي خلجي، مهدي رجبعلي، مقداد رستمخاني، مهدي كريمي، محسن عزيزي، مهدي عليجاني، مرتضي قصابزاده، ميثم كيايي، محمدرضا مقدم.

1- امضا کنندگان اين مطلب براي سؤالات شما از آنان و همچنين ارتباط شما با آنها ايميلي اختصاص داده اند.

2- شايد کساني که امسال اردوي جهادي آمده اند هم اين مطلب را ديده اند، اينکه چرا الآن اينجا منتشر  شده و اينکه چرا امسال بيشتر ديده مي شود را از خودشان بپرسيد ... .

3- اينکه چرا اين مطلب را ساعت 11 شب روي سايت گذاشتم هم به هيچ چيزي ربط ندارد الاّ زمان بندي دقيق و آنتايم!