مهدي پورقربان

در احوالات دو يار ديرينه

اردوي جهادي مكمل هفته‌ي شهدا بوده و هست؛
هفته‌ي شهدا مكمل اردوي جهادي بوده و هست؛

هيچ كدام از اين دو جمله را نمي‌توان بر ديگري مقدم دانست، چه؛ اردوي جهادي تمرين عملي چيزي است كه در هفته‌ي شهدا مي‌آموزيم، و هفته‌ي شهدا مبناي فكري چيزي است كه در اردوي جهادي تمرين كوچكي از عمل به آن را مي‌كنيم. اين دو مكمل هم هستند و هر دو به اندازه‌ي ديگري با اهميت.

«عمل بدون انديشه‌ي صحيح همان اندازه بي ارزش است كه انديشه‌ي بدون عمل!»

جهادي و شهدا از اين جهت مقدسند كه تمرين اين دو اصل از حيات طيبه‌ي الهي انسان را، در اين روزگارِ ايمانِ فلك رفته به باد، فراهم مي‌كنند. و چه زيبا فراهم كردني...

هفته‌ي شهدا به ما الگو مي‌دهد و اين الگو دادن در حوزه‌هاي مختلف زندگي اعم از الهي، فردي و اجتماعي مي‌باشد. هرچند نبايد در آن متوقف شد و بايد پس از آن نيز حوزه‌ي انديشه را از طريق سرچشمه‌هاي پاك آن غني نمود.
اما قطعاً تمرين و عملي كردن اين الگو‌ها و انديشه‌ها نياز به بستري غير از زندگي روزمره‌ي عادي دارد. تا بتواند نوجوان و جوان ما را آماده‌ي به كار بستن اين اصول در زنگي عادي خود نمايد.
آن «اصلِ جهادي» كه صحبت از آن زياد مي‌كنند همان زندگي روزمره در تهران، ولي بر اساس آن اصول، است و به يقين از عمل به آن در جهادي صعب‌تر و پيچيده‌تر است. بله جهادي در بازه‌ي برگزاري معارضي ندارد و همه بر سر اصول آن توافق دارند. مهم حفظ روحيه‌ي جهادي در زندگي معمول است كه مَرد رَه مي‌خواهد!!!
و امروز نوجوانان دبيرستاني ما هم درك مي‌كنند اين سختي را!

اولين هفته‌ي شهدايي كه تجربه كردم برايم بسيار غريب بود، مفاهيمي كه با آنها روبرو شدم را خيلي عظيم‌تر از خودم يافتم، مني كه تا آن زمان در زندگي چيزي از اين دست را با آن غلظت درك نكرده بودم، تقريبا شكه شدم.
وقتي در اولين روز هفته‌ي شهداي سال 77 نشستيم و مقالات شروع شد، صداي هق‌هق گريه‌هاي سال بالايي‌ها و فارغ‌التحصيلاني كه احتمالا بعضيشان با آن تصاويري كه پخش مي‌شد رفيق بودند مرا به خود آورد كه گويا اين هويت جديدي كه به نام «هفته‌ي شهدا» معرفي مي‌شود، تفاوت زيادي با برنامه‌هاي كليشه‌اي و روزمره‌ي زندگيم دارد. براي مني كه راهنمايي را هم نبودم تا چيزي از سفر جنوب سومي‌ها بدانم. آن نوع گريه‌ها را پيش از آن فقط شايد در شب‌هاي قدر ديده بودم كه آدم بزرگ‌ها گريه مي‌كنند و فلسفه‌اش هم طوري كه به ما گفته‌بودند اين بود كه به دنبال بخشيده شدن گناهانشان هستند. اما اين بار فرق داشت! فلسفه‌اش را درك نمي‌كردم. كساني كه گريه مي‌كردند آدم بزرگ نبودند و احتمالاً آن قدري هم گناه نكرده بودند كه آن‌گونه گريه كنند. گويا علت گريه‌ها همان عكس‌ها بود.
فرق داشت...
به وضوح برايم فرق داشت، آنچه تجربه مي‌كردم! فهميدم آدم مي‌تواند دوست دبيرستاني‌اش را خيلي خيلي بيشتر از آنچه در تصوّرم از دوستي مي‌گنجيد دوست بدارد. طوري كه جانش به او بسته باشد. اين باعث شد من بزرگ شوم. من قبل از هفته‌ي شهداي سال 77 خيلي كوچكتر و حقيرتر از بعد آن بودم. آري هفته‌ي شهدا به شخصيت من و خيلي از رفقايم شكل داد. روابطمان با هم به شكل واضحي تغيير كرد، ديگر مردانه رفاقت مي‌كرديم و...
از آن به بعد منتظر بودم تا كه كي دوباره هفته‌ي شهدا از راه برسد و ما را مهمان كند. عاشقانه به دنبال آن بوديم. كار در اين هفته را به چشم توفيقي كه هر كسي را شامل نمي‌شود مي‌دانستيم.

وقتي عيد آمد و بحث جهادي داغ شد، يكي از بزرگواران گفت: «بچه‌ها جهادي كه مي‌رويم براي آن است كه تمرين عملي زندگي مثل شهدا بكنيم». اين بود كه جهادي رفتن را براي ما مانند دست‌يابي به قله‌ي بلند‌ترين كوه‌هاي جهان نمود. آن دعوا‌ها و گريه‌ها براي اينكه جهادي ببرندمان همه مربوط به آن حس غريبي بود كه همه را به صرافت جهادي انداخته‌بود. و اين يكي هم فرق داشت.
خيلي هم فرق داشت...
تفاوت جهادي سال اول با هر سفر و اردوي ديگري كه تا قبل از آن تجربه كرده بوديم، حتي از تفاوت هفته‌ي شهدا هم برايمان ملموس‌تر بود. اينجا ديگر تعارفي در كار نبود. سختي بود كه ما نازپرورده‌هايِ كار نكرده، مي‌كشيديم و ساخته مي‌شديم. جهادي براي ما شده بود مثل تصوري كه از جبهه براي شهدا داشتيم. اتفاقاتي كه در جهادي مي‌افتاد و تعاملات افراد شركت كننده در آن ما را به ياد خاطراتي مي‌انداخت كه مهمانان هفته‌ي شهدا از جبهه تعريف مي‌كردند.
...و اين قصه سر دراز دارد.

خوشحال بودم كه امسال بعد از سه- چهار سال مي‌توانم مخاطب هفته‌ي شهدا باشم نه برگزار كننده‌ي آن. اما دست تقدير روزگار را چه مي‌توان كرد. با وضعيتي كه دوست بزرگوارم رضا پيدا كرد گويا امسال دوباره بايد «راوي» باشيم نه شنونده.

غير از سال اول دبيرستان كمتر پيش آمد كه در مراسم يك هفته‌ي شهدا كامل شركت كنم. خودم را با كار‌هاي نمايشگاه و مسائل جانبي ديگر درگير مي‌كردم. اصلا هم از اين بابت پشيمان نيستم. به نظر من مهمترين تاثير هفته‌ي شهدا بر بچه‌ها در كارهاي اجرايي است كه براي آن انجام مي‌دهند نه در مراسمي كه شركت مي‌كنند. لااقل در مورد من كه چنين بوده‌است.

بهترين جهادي زندگيم جهادي اول بوده و هست.
ما آدميان بواسطه‌ي «تشابه قلوب» است كه گرد هم مي‌مانيم، نه «اسامي اعتباري»! جمعي كه در اثر تشابه قلوب تشكيل شود هرگز از بين نمي‌رود. اين ماندگاري حتي در زندگي جاويد اخروي هم حفظ مي‌شود. اگر قلب كسي شبيه ديگري باشد آنجا با همند. حتي اگر اينجا با هم نبوده باشند! آنجا جمع‌ها بر همين اساس‌اند. و من آرزوي ديدار برادرانم را تا ابد در سينه دارم. برادراني كه طي پانزده روز گذشته شناختمشان.
«رُبَّ اَخٍ لَم تَلِدهُ اُمُّك»
آن احساسي را كه مدت‌ها در جهادي گم كرده بودم در جهادي چهارده‌ام باز يافتم.
بعد از جهادي سال اول دبيرستان جهادي امسال بهترين يادگار من از اردوهاي جهادي بوده.
تمرين عملي زندگي با صبغه‌‌ي الهي.

...

با شما هستم اي خاكهاي نرم ميغان
با شما خداحافظي مي‌كنم
با تو اي حسينيه، كه ديگر شلوغي روزهاي گذشته را تجربه نمي‌كني
و نجواي شبانه‌ي دوستان مرا و هق هق گريه‌هايشان را
اي كاش زبان داشتي و مي‌گفتي آنچه در دل داري
و چه مي‌دانيم شايد روزي دوباره محلي شوي براي گرد هم آمدن و حركت ياران آخرين مرد تاريخ
و آن هنگام تو را باز ملاقات كنيم
و اگر ما نبوديم و تو بودي سلام ما را به آن صالحان آخر الزمان برسان و گواه باش كه دل ما به آرزوي ديدارشان مي‌تپيد و آرزوي درك آن لحظات را داشتيم

والحمدلله 
يا علي

صباح نوبختی

 



به نام او

چرا به مسافرت جهادی مي رويم؟!

            رویکرد عموم فارغ التحصیلان مفید به موضوع مسافرت جهادی از ابتدا آگاهانه نیست! یعنی در سال های ابتدای فارغ التحصیلی آن دسته از بچه هایی که ارتباط فکری خود را به طور کامل با دوران قبل قطع نکرده اند، عموماً به علت نامأنوس بودن با محیط های جدید دانشگاهی، به سوی رویدادهایی که که از آزادی عمل بیشتری در فكر و رفتار برخوردارند، مثل جلسه‌ی هفتگی یا مسافرت جهادی باز می‌گردند. چند سال ابتدایی دانشگاه دوران تجربه است. هنوز مسیرها به درستی معلوم نیستند. فرد به هر طرف سر می زند تا آبشخور مطلوب خود را بیابد. حال که برای برخی این چند سال تبدیل به چندین سال دوران سرگشتگی می شود و برای برخی خیلی زود حل خواهد شد. در وضعیت تجربه کردن، برای افرادی از جنس ما در دورانی که مدرسه تمام نقش تربیتی محیط های دیگر مثل خانواده و جامعه را سلب کرده بود تا به تنهایی به پدیده ی تربیت همّت بگمارد - بدون توجه به این نکته که هر بخش نقش خود را دارد و هیچ یک را جایگزینی برای دیگری نیست - محیط های دیگر سهمي در پر کردن اوقات خالی یا اثري در رفتار ما ندارند. پس با نوعی خلأ مواجه خواهیم شد در پر کردن احساس یا زمان یا ...

            در این فضا افراد به سمت اجتماعات مفيدي باز می گردند و جلسه ی هفتگی و هر پنج شنبه در مدرسه جمع شدن و افطاري فارغ‌التحصيلي و برنامه‌ي شام و همايش‌هاي مفيدي و از اين حرف‌ها. افراد تمام هفته را به این امید سپری می کنند که پنج شنبه شود و دوباره در جایی جمع شوند که تحویل گرفته خواهند شد! در این بین طبیعتاً به سمت رفتارهای موجود و مرسومات نانوشته‌ی این محیط مي روند. مثل نحوه‌ي خاص تلفظ اسم و فاميل افراد و خلاصه سازي هاي صورت گرفته و غيره. اين گونه مي شود كه خصوصیات منحصر به فرد این محیط در رفتار اعضای آن در هم می تند. نوع خاصی از شوخی های مثبت بی مزه شکل مي گيرد. تیکه هایی که خندیدن به آن ها فقط منحصر به همین محیط است. تلقي همه اين است كه در اين محيط بايد خوش بگذرد. پس هر اتفاقي كه افتاد - بدون توجه به اينكه واقعاً خوش مي گذرد يا نه!- ما اين طور براي خودمان تصور مي كنيم كه الان داره خوش مي گذره و بلند بلند مي خنديم!! اين رفتار به خصوص در افراد پايبندتر به ظاهر شريعت نمود بيشتري دارد. آنجا كه از خصوصيات مؤمن واقعي همواره خوشحال و خندان و گشاده رو بودن و از اين حرف هاست! امّا اين عدّه دقت نمي كنند كه گاهي مؤمن واقعي اگر حرف نزند بهتر است تا مزخرف بگويد. بنابراين استفاده از اين نوع شوخي هاي بي مزه در اين دسته كه عموماً افرادي معمولي و پيرو هستند تا خلاق و توان عبور از آنچه هست را ندارند، بسيار رايج است. نمونه‌ي چنين رفتاري را در چندتن از معلمين راهنما ديده ايم.

            پس در بررسی اجتماعات مفيدي و خصوصاً مسأله‌ي مسافرت جهادی بايد به دو وجه توجه كرد. البته اين بحث ناظر به مطلبي است كه فرض بر مورد قبول بودن آن رفته است. و آن هدف مسافرت جهادي است كه در مكتوبات و گفته ها اگر بگرديم اينگونه مي يابيم كه در درجه ي اول هدف حفظ جمع ارزشمند (؟!!) بچه هاي مفيد است و بعد محروميت زدايي و امثال آن. حال به آن دو وجه مي پردازيم. اول پر کردن وقت است. اغلب ما به دلايلي كه در بالا ذكر شد، شاید با دو هفته ی عید در خانه و در تعامل با خانواده بودن دیوانه شویم! دیگر اينكه در چنين فضايي كه فرد با آنچه در جامعه رخ مي دهد بيگانه است، يافتن جايي كه چند تن ديگر مثل تو فكر مي كنند و شرايط يكساني را تجربه مي كنيد و گروه خونيتان بسيار به هم مي خورد، غنيمت است و گذراندن وقت در چنين اجتماعي حداقل براي چند سال لذت بخش است و طبيعتاً سفر – بدون توجه به بستر آن كه جهاد يا زيارت يا مسافرت كنار درياست - با چنين افرادي بسيار خوش مي گذرد (و نمي دانم اين چگونه است كه كارهاي فشرده ي گروهي همواره صميميتي بين اعضاء خلق مي كند كه در پايان آن دوره همه شان حسرتمند روزهايي هستند كه با هم سپري كرده اند). مطلب ديگر ارتباطاتي كه فارغ التحصيلان دوره هاي مختلف با هم برقرار مي كنند كه در دوران تحصيل از آن منع مي شدند. اين موضوع شايد فرد را براي شركت در اين مسافرت علاقه مندتر كند. چرا كه انسان از هرچه منع شود، ناخودآگاه مي خواهد از چند و چون آن آگاهي يابد. به درستي و غلطي اين مطلب نمي پردازيم كه خود مجالي ديگر مي طلبد. در يكي دو سال اول فارغ التحصيلي به خصوص نقش اين موضوع بيشتر است. حال آنكه رفتارهاي عده اي كه مدت زيادي از فارغ التحصيليشان مي گذرد نشان مي دهد هنوز در اين فضا قرار دارند.

ديده مي شود كه بر عده ي زيادي چنين معادلاتي حاكم است. اين گروه ترجيه مي دهند در اين فضا بمانند و در آخر مسافرت گريه كنند و حسرت بخورند بر روزهايي كه تمام شد و اولين پنجشنبه‌ي بعد از مسافرت قرار بگذارند تا خاطرات زنده شود و حتي در شكل افراطي اش كه به خصوص در دوران دبيرستان رخ مي داد تا چند ماه در كَف باشند و امسال به اين خاطر به مسافرت بروند كه پارسال خيلي حال داد!

            امّا عده ي ديگري هستند كه هدفشان در درجه ي اول محروميت زدايي است. به عقيده ي من اين گروه بيش از آنكه واقعاً به اين هدف معتقد باشند، آن را از گذشتگان به ارث برده اند. يعني چون مفيدي ها همه آدم هاي خوبي هستند و در دبيرستان ما همين كار را مي كرديم و معلمين ما هم همين كار را كرده اند و شهدا هم همين كار را كرده اند و بر ما واجب است كه راه آن ها را ادامه دهيم و از اين حرف ها، به مسافرت جهادي مي رويم. بايد توجه داشت هر كسي ممكن است قسمتي از هر كدام از اين هدف ها را داشته باشد و مرزبندي دقيق بين افراد ممكن نيست. امّا نمونه ي تفكر دوم را به روشني مي توانيم در انشعابات از مسافرت جهادي امسال ببينيم. با وجود اينكه اين دسته خود دنباله رو اين تفكر هستند تا خالق آن، ولي اين ديد از ريشه جاي نقد جدي دارد. چه اینکه در نحوه‌ی اين محروميت زدايي و اصرار به عملیات ساختمانی و به اصطلاح بیل زدن توسط عده ای که قابلیت بالقوه ای بیشتر از یک کارگر افغانی دارند، امّا بازدهی شان در همان کار با کارگر افغانی هم برابری نمی کند، ترديد وجود دارد. اينكه عده ي زيادي به جايي سفر مي كنند كه فراهم كردن امكانات زندگي گروهي برايشان خود هزينه بر است و در مدت دو هفته 7يا 8 خانه مي سازند نيمه كاره و بر مي گردند. در مورد فعاليت فرهنگي يكي از دوستان عزيز بسيار زيباتر از آنچه بنده سعي در نگارش آن دارم اشاره كرده اند كه همان را ذكر مي كنم:

"در هر مسافرت جهادي گروهي با عنوان گروه فرهنگي وجود دارد كه وظايف متعدد و متنوعي براي آن تعريف مي‌شود. اما معمولا كار اين گروه، آموزش مباحث اعتقادي و گاه هنري به دانش‌آموزان روستا و سرگرم‌كردن آنان است. آيا تا به‌حال به تأثيرات اين گونه فعاليت‌هاي فرهنگي فكر كرده‌ايم؟ آيا فعاليت در وادي فرهنگ اين‌قدر دست‌يافتني و ساده است كه با چند ساعت كلاس و سرگرمي تحولي عظيم حاصل شود؟ و در صورت مثبت بودن پاسخ و كافي بودن چند روز كلاس، آيا فرهنگي كه ما به مردم بومي آموزش مي‌دهيم، مناسب زندگي آنان است؟ كدام‌مان متخصص تشخيص فرهنگ درست از غلط هستيم كه بخواهيم براي مردمي كه حداكثر دو هفته زندگي‌شان را فقط از دور ديده‌ايم، فرهنگ مناسب تعيين و ترويج كنيم؟ كم‌تر ديده‌ام مسافرت جهادي‌اي پيدا شود كه در مباحث فرهنگي با مسؤولان فرهنگي منطقه - از يك معلم ساده تا مسؤولان رده بالا - مشورت كرده‌باشد. هميشه در تهران نشسته‌ايم و جلسه گذاشته‌ايم و تصميم گرفته‌ايم كه مردم منطقه چه نيازهايي دارند. حداكثر كاري كه كرده‌ايم، مشورت با روان‌شناس يا مسؤولي بلندپايه در تهران بوده‌است. معلوم هم نيست اين زحمت و نيروي جواني كه صرف اين برنامه‌ريزي فرهنگي مي‌كنيم، بعد از اجرا چه‌قدر در مردم منطقه مؤثر باشد؛ و اين در صورتي‌است كه اين برنامه‌هاي فرهنگي چند روزه چنان تغييري ايجاد كند كه ارزش صحبت داشته‌باشد و الا فقط بودجه‌اي هزينه كرده‌ايم و وقتي از جوانان ضايع كرده‌ايم. كدام اردو در پس‌قراولي ميزان تغيير فرهنگي مثبت و منفي را بررسي كرده‌است؟ شناخت فرهنگ زمان مي‌طلبد و همت. بايد با مردم زندگي كني تا بشناسي‌شان. بايد همدرد باشي تا درد دل بشنوي. آن وقت است كه مي‌تواني كاري كني. اگر ما نمي‌توانيم به چنين مرحله‌اي برسيم، روحاني روستا يا معلم مدرسه چنين موقعيتي دارند. چرا به‌جاي فعاليت هاي پرزحمتي كه از نتيجه‌اش بي‌خبريم، به فعاليت‌هاي آگاهانه و بلند مدت و همكاري با متخصصان فرهنگ منطقه روي نياوريم؟ چرا بايد از تخصص همراهان اردو، فقط براي سرگرم كردن كودكان استفاده كنيم، در حالي كه مي‌توانيم با هم‌فكري و تقويت فرهنگيان بومي در منطقه - به نحو غير مستقيم و توسط معلمان بومي - براي تمام نسل‌هاي كودكان منطقه،  كاركنيم؟"

همچنين مي توان به كار گروه آموزشي اشاره كرد. بنده كه دو سال در اين گروه فعاليت كردم، شك دارم كار دو هفته اي يا حتي ادامه دار بعد از مسافرت با ارسال كتاب درسي از تهران سودي به حال بچه ها داشته باشد. يا با خود مي گويند ما با آمدنمان كلي پول به منطقه مي آوريم و سؤال اين است كه نمي شد بدون اينكه بياييد و خرج روي دست همان منطقه بگذاريد پول را بفرستيد؟! و اينكه مگر دولت معطل پول شماست تا آباداني ايجاد كند؟ و اين جمع يك استاندار و دو سه فرماندار و رئيس كميته امداد مي بينند و  فکر می کنند كه واي ما چقدر مهميم! و ما توي دنيا تكيم! و مفيدي ها استثنائيند! و ما همه جا آشنا داريم و ... . حال با اين وجود عده اي توهم كاري كه انجام مي دهند برشان مي دارد و كاسه ي داغ تر از آش مي‌شوند و به حال آن مردم از خودشان دلسوزتر و در دو هفته بيشتر از كسي كه در تمام عمر در آنجا زندگي كرده طلبكار می‌شوند و از استاندار و فرماندار با حقانيت سؤال مي كنند كه چرا چنين نكردي و چنان كردي!!

امّا عده اي كه اينگونه به فضاي اجتماعات مفيدي نمي نگرند و فقط در اردوي جهادي شركت مي كنند. در مورد اين گروه هم مسأله ي لذت مسافرت و هم محروميت زدايي برقرار است. نمي توان منكر اين موضوع شد كه اردوي جهادي ايّام دلپذيري را براي همه ي ما به وجود آورده و مي آورد، امّا مي توان در اين كه ريشه‌ي اين دلپذيري چيست فكر كرد. و گاهي با آگاه شدن از سُست و بي ارزش بودن اين ريشه، در اصل دلپذيري آن شك كرد. و در كنار اين دلپذيري ناخوشايندي هاي آن را هم در نظر گرفت و همه را با هم سنجيد. و نكته ي ديگر اين كه آيا واقعاً مسافرت جهادي كار خوب و ايثار و گذشت و فداكاري و كمك به محروم است؟ جواب اين است كه نه لزوماً!! در اين ايام به وبلاگ ها و مقاله هاي ديگر دوستان در مورد مسافرت جهادي سركشي كردم. چيزي كه بسيار چشم گير است مسئله ي جو است! يعني همه نوعي جوگيرند و احساسي به موضوع نگاه مي كنند. اصلاً در مفيد تنها چيزي كه به ما ياد دادند احساسي برخورد كردن با همه ي مسائل از اين دست است! و پايداري فرزندان آن (جهادي) هم به غليان عاطفه است. كه هم به غليان عاطفه مدد مي دهد و هم از آن مدد مي گيرد. همه چيز در تحليل اين مسائل بر عاطفه و شور بناست تا بر كاوش و كوشش عقلاني، به همين جهت در دفاع از عادت ها و سنت هاي راسخ شده هم دفاع جزمي وجود دارد. پس اين تفكر ميراثي و موروثي است. با دليل فراهم نيامده و تقليد در حصول و دوام آن نقش اساسي دارد. پيشينيان هم در اين تفكر سخت اسطوره اي مي شوند و با تاريخ و جغرافياي بشري قطع رابطه مي‌كنند. كه هر كاري فلان شهيد كرده ما هم بايد بكنيم!

در هر حال به عقيده ي بنده اينكه واقعاً اين مسافرت به نفع اهالي آن منطقه است جاي ترديد جدي دارد. چه اينكه بايد هزينه‌اي را هم كه به آن ها تحميل مي شود در نظر گرفت. اگر از اين ديد به موضوع نگاه شود كه عده اي دانشجو در تعطيلات نوروز از تهران آمده اند و براي ما مردم مستضعف كار مي كنند، به طور كلي نمي توان منكر اثر اين تفكر شد. هر چند در عصر اينترنت و يكپارچگي فرهنگي و بسته بودن جمع مسافرت نسبت به روستايي كه احياناً در آن اقامت مي كنند و كار كردن ما در حالي كه جوانان آن ديار خودشان مي نشينند و نگاه مي كنند، براي سنجش اين اثربخشي به ملاك مشخصي احتياج داريم. امّا در صورتی که مسافرت جهادي با الفاظی نظیر خودسازی و ... توجیه شود، باز به گونه ای کج انديشي بیش نمی ماند. چه این که زمینه های خودسازی و ... به طور فراوان در محیط خودمان موجود است! اگر خودسازی را با تحمّل عقیده ی مخالف، قرار گرفتن در شرایط سخت، دور بودن از لذّات و صرف وقت تفریح و استراحت (نوروز) برای جز خود بتوان تعریف کرد، هر روز می توان برای رسیدن به آن تمرین کرد! هر روز می توان از وابستگی ها دور بودن را تمرین کرد و می توان برای صرف وقت گرانبها برای نه آنچه که مطلوب است ولی لازم تمرین کرد! این تمرین نیازمند سفری درونی

 



به نام حضرت دوست

اين متن را يکي از دوستان با سابقه ي جهادي اوائل تابستان داد تا بزنم توي دلشدگان؛ اما به دلايلي منصرف شد.

حال دوباره اجازه داده که در دلشدگان منتشر شود البته بدون ذکر نام ايشان:

________________________________________________________

يادم مي آيد چند سال پيشتر وقتي دوستان داشتند براي مسافرت جهادي تابستان تبليغ مي کردند و اسم نويسي، به يکي از دوستان گفتم اسم اين يکي رو جهادي نگذاريد، يه اسم ديگه براش انتخاب کنيد، بگذاريد فقط به همين مسافرت هاي عيد بگيم جهادي، اونم چون تا حالا به اين اسم شناخته شده،
اون عزيز شايد اون موقع متوجه منظورم نشد ولي ...
خدا شاهده که نگران اين بودم که روزي برسه که تمام دهن ها رو چيزي به اسمه مسافرت جهادي پر کنه، نه تنها بچه هاي مفيد رو بلکه سراسر مملکت رو، ولي مجبور باشيم که دنبال جهادي و اصل جهادي بگرديم.
تمام زندگي، در تمام لحظاتش و تمام شئوناتش مي بايد جهاد باشد، اگر چنين شد ديگر تفاوتي نمي کند تهران باشيم، سرخس، زهک، بوشهر يا پيشرفته ترين شهرها و کشورهاي دنيا ...
خانه باشيم، مدرسه، دانشگاه، باشگاه، خيابان يا بيابان ...
درس بخوانيم، درس بدهيم، فيلم ببينيم، فيلم بسازيم، بيل بزنيم يا ...
به نظرم مي رسد اگر زماني شد و رفتيم جهادي و ديديم که خيلي دلمان خوش است (خيلي فرق داريم) بايد بگوييم رفته ايم مسافرت توريستي، چون از خودمان خيلي دور شده ايم؛ غالباً مسافرت هاي توريستي زياد طول نمي کشند و گاه گاه خوش از آب در نمي آيند ...
اللهم لاتکلنا الي انفسنا طرفة عين ابداً
التماس دعا
 

   دوشنبه، 15 بهمن 1386
 

به نام خدا

دوستان وبگاهي راه انداخته اند جهت پيگيري امور جهادي نوروز 87 و ارائه ي آن به جهادگران و دوستان؛ با اميد تعامل و گفت و گوي بيشتر با ياران، دوستداران و منتقدان جهادي.

مطلب زير گزارشي است از محل برگزاري مسافرت جهادي امسال که از همين سايت انتخاب شده است:

رضا مقدم

 



به نام حضرت دوست

هر اوجي را فرودي است؛

و البته هر فرودي را اوجي دوباره.

چندي است دلشدگان درگير  تغيير سِرور و هاست و طرح و قالب و اينگونه وب افزار ها است و اينگونه شده است که چند ماهي است به روز نشده.

اميدوارم اين شروعِ دوباره، توانا و ادامه دار باشد ...

اين متن را چندي پيش رضا فرستاد براي دلشدگان.

چند هفته اي مطلب را دير ديدم و چندي هم طول کشيد تا براي دلشدگان آماده شود، و اين شد دليل تاخير در انتشارش.
 

خدمت شركت كنندگان مجمع برگزاري مسافرت جهادي فارغ التحصيلان دبيرستان مفيد ؛

سلام عليكم

وقت را نمي‌گيرم فقط يك نكته را مي‌خواستم خدمت شما كه در جلسه حاضريد بگويم؛ مسافرت جهاد ي از هر نوع و روش و سليقه كه برگزار شود و در آن شركت كنيم يك رويداد جمعي است. بعيد است كسي انكار كند كه داشتن روحيه‌ي كار جمعي، لازمه‌ي امكان ايجاد همفكري و همكاري و همزيستي در اين رويداد است. به جرأت مي‌گويم كه كمتر اين روحيه را در جمع شركت كنندگان در اين مسافرت‌ها ديدم. خودم و دوستاني كه با آن‌ها مدتي زندگي كرديم در درجه‌‌ي اول توانايي گفتمان و صحبت كردن را نداشتيم و نداريم. فهميدن حرف طرف مقابل مقدمه ‌ايست براي درك رفتار و درونيات وي! دنبال اثبات اين سخن و يا منتظر رد آن از طرف كسي نيستم و در اين مجال به عنوان يك فرصت شروع پيشنهاد مي‌كنم به اين موضوع بيانديشيم و به اين فكر كنيم كه اشكال كار كجاست!؟ آيا اشكال اين است كه چنين مجموعه با همچنين افراد و پتانسيل‌ها و تجربه درجا مي‌زند؟ اگر با اين حرف موافقيد كمي فكر كنيم و از بالا به خود بنگريم.

اميدوارم مجموعه به سمت و سوي مثبت حركت كند!

در نهايت مي‌گويم هنوز هستند كساني كه حرف‌هاي بي‌پايه را راحت در مجموعه مي‌زنند، به خصوص در مورد مسائل مالي؛ اين كه پول مسافرت را به فلان مجموعه دادند يا به بهمان دانشگاه! در درجه‌ي اول كه به آنها مربوط نيست و در درجه‌ي دوم حرف بي‌حساب زدن كاري ندارد و من مي‌گويم هستند دوستاني كه مي‌زنند از اين سخنان و شما دوستان را پرهيز مي‌دارم از معطل نگاه داشتن مجموعه به جهت اين افراد و اين سخنان.

 محمّد رضا مقّدم
 هفتم آذر ماه 1386

   3شنبه، 22 آبان 1386

محمد مقدر

 



باسمه تعالي

اكران عمومي فيلم مستند داستاني" از همين خاك"

براي برگزاري مسافرت جهادي

 نيازمند توجيه مسئولين منطقه مورد نظر هستيم

نيازمند توجيه مسئولين سازمانها و شركتهاي مختلف دولتي و خصوصي و خيرين هستيم.

تا از لحاظ تداركاتي و مالي از اين حركت حمايت كنند.

تا اينكه بگوييم ما كي هستيم،

مسافرت جهادي چيست

و چه ابعادي دارد

و هدف از برگزاري آن چيست

تا به حال به كجاها رفته ايم

و چه فعاليتهايي انجام داده ايم و . . .

در اين ميان همانطور كه همه مي دانيم گزارش تصويري از قدرتمند ترين و تاثير گزار ترين ابزارهاست.

در طول 8 سال گذشته تا آنجايي كه به ياد دارم مستند سازي مسافرت هاي جهادي فارغ التحصيلي از همه ابعاد چه از نظر تهيه گزارش مكتوب و چه از نظر تهيه عكس و فيلم اهميت بيشتري پيدا كرده و مسئولين مسافرت ها سال به سال ضرورت آن را بيشتر درك كرده اند و مدبرانه تر به آن پرداخته اند.

 
***

در اين سالها در تهيه مستند تصويري باغان 81، زابل 82 و بم 83 ، خروجي كار صرفا مورد استفاده جمع داخلي مسافرت قرا گرفت ولي در دلوار 84 علاوه بر ارائه مستند تصويري داخلي مشخصا مستندي تصويري تحت نام فيلم خارجي با هدف ارائه به مجموعه هاي بيروني تهيه شد كه در نوع خود قابل توجه و قابل تحسين بود.

و اين بار و در راستاي منويات و خواست مجمع مسافرت جهادي فارغ التحصيلان دبيرستان  مفيد ، فيلم مستند داستاني اي تحت عنوان " از همين خاك" با محوريت معرفي حركت جهادي فارغ التحصيلان دبيرستان مفيد تهيه شده است.  كه همه دوستان و علاقه مندان حركت هاي جهادي را به تماشاي آن دعوت مي كنم.

محمد مقدر

مسئول مسافرت جهادي سرخس – نوروز 85

   يکشنبه، 25 شهريور 1386
 

به نام حضرت دوست

نفس مي زند موج،

نفس مي‌زند موج،

ساحل نمي‌گيردش دست،

پس مي‌زند موج

فغاني به فريادرس مي‌زند موج

من آن رانده مانده بي‌شکيبم،

که راهم به فريادرس بسته،

دست فغانم شکسته

زمين، زير پايم تهي مي‌کند جاي،

زمان در کنارم عبث مي‌زند موج

نه در من غزل مي‌زند بال،

نه در دل هوس مي‌زند موج

رها کن، رها کن،

که اين شعله خرد، چندان نپايد،

يکي برق سوزنده بايد،

کزين تنگنا ره گشايد،

کران تا کران خار و خس مي‌زند موج

گر اين نغمه، اين دانه اشک،

در اين خاک روييد و باليد و بشکفت،

پس از مرگ بلبل ببينيد،

چه خوش بوي گل در قفس مي‌زند موج

وقتي تابستان مي رود و مهر مي آيد، کم کم جهادگران ما هم به تکاپو مي افتند؛

دوباره مجمع شروع مي شود و دور هم جمع مي شويم. دوباره براي راه اندازي جهادي ديگر تلاش مي کنيم، دوباره ...
 

چه خوب که اين شروع دوباره با ماه مبارک هم زمان شده است.

ماه رمضان بر همه مان مبارک باد.

   جمعه، 19 مرداد 1386
محمد مقدر
علی شهرستانی

به نام حضرت دوست

گفتم اي سلطان خوبان رحم کن بر اين غريب

گفت در دنبال دل، ره گم کند مسکين غريب

گفتمش مگذر زماني گفت معذورم بدار

خانه پروردي چه تاب آرد غم چندين غريب

   3شنبه، 2 مرداد 1386

مهدی پورقربان

به نام حضرت دوست

محمد امين احمدزاده
 

سال‌ها پيش، در دبيرستاني به نام مفيد، اردويي برگزار شد كه با اردوهاي رايج مدارس، زمين تا آسمان تفاوت داشت. اردويي بلند مدت كه فقط براي تفريح برگزار نمي‌شد. اردويي كه به اهداف برگزاري اردو در مدارس بسيار نزديك بود و شرايط آرماني ايجاد محيطي براي شناخت و يادگيري را فراهم مي‌كرد. اردويي كه زمينه‌ي آموزش‌هاي معنوي و تربيت دانش‌آموزان را دست‌يافتني مي‌كرد. از آن روز تا حال، سال‌هاي سال، اين اردو به شكل‌هاي مختلف و با تغييراتي، برگزار شده‌است. حتي همان دانش‌آموزان بعد از فارغ‌التحصيلي از دبيرستان، به برگزاري اين اردو مشتاق بوده‌اند. گاهي هم همان فارغ‌التحصيلان در محيط‌هاي دبيرستاني و دانشگاهي ديگر، برگزاري آن را رواج داده‌اند.

امروز به جايي رسيده‌ايم كه در هر جمع جوان و دلسوزي كه وارد شويم، عبارت مسافرت جهادي غريب و دور نيست. اما آيا اين جمع‌ها و تشكل‌ها، دورنمايي از گنج‌هاي پنهان « حركت جهادي » و خداي ناكرده آفات « جهادي لجام گسيخته » در ذهن دارند؟ آيا دانشجويان جواني كه در جلسه‌ي توجيهي مسافرتي جهادي شركت مي‌كنند و به فعاليت در مناطق محروم تشويق - و گاه تهييج - مي‌شوند، كلمه‌اي از مباحث « هدف جهادي‌ »، آفات و يا « تجربيات ارزشمند جهادگران ديگر » به گوش‌شان خواهد رسيد؟ آيا « جهادي » فقط خانه‌سازي است يا تغيير فرهنگ مردم بومي هم از وظايف ماست؟

هدف جهادي

تابه‌حال جايي نديده‌ام يا از كسي نشنيده‌ام كه هدفي روشن و واحد براي مسافرت جهادي سراغ داشته‌باشد. شايد دليل گوناگوني مسافرت‌هاي جهادي هم همين باشد. اما بسيار ديده‌ام و شنيده‌ام كه براي تشكيل يك مسافرت جهادي جديد، هدف‌هاي ساده و گاه كمي مضحك مطرح شود، چند باري شنيده‌ام كه دانشگاهي براي عقب نماندن از دانشگاه ديگر، جهادي به راه انداخته باشد و هيچ گاه نديده‌ام براي اين حركت، از تجربيات گذشته استفاده شود. متأسفانه بايد گفت گاه با جهادي هم مانند مد لباس برخورد كرده‌ايم؛ كور و مقلد. ( البته شكي در نيت خير بسياري از برگزار كنندگان مسافرت‌هاي جهادي ندارم. )

يادم مي‌آيد در اولين سالي كه با مسافرت جهادي آشنا شدم، تأكيد پايه‌گزاران اين طرح انساني، بر « شناخت » استوار بود. شناخت « هموطنان محروم » و « شناخت خود ».

آن روزها هر صحبتي كه از جهاد و مسافرت جهادي بود، به « تفكر » و « آشنايي با محروميت » مي‌رسيد. دورترين هدفي هم كه براي دانش‌آموزان ترسيم مي‌شد، فكركردن به محرومان بعد از احراز پست‌هاي كليدي در جامعه بود. هدفي كه قرار بود پس از تغيير يك نسل در جامعه نمايان شود. ( مقايسه كنيم با مسافرت‌هايي كه دورترين هدفش ديدار دوستان است )

امروز همان نسل رشد كرده‌است و به‌جاي تفكر به هدف، شروع به ترويج وسيله كرده‌است. ترويج مسافرت‌هايي كه فقط به رفع مقطعي محروميت توجه دارد و در آرماني‌ترين دورنما، بزرگ‌ترين افتخارش ساخت چند خانه است و تقديم چند كيلو برنج و روغن كه شايد قوت يك وعده‌ي خانواده‌هاي پرجمعيت روستايي هم نباشد. آيا بعد از اتمام اين‌گونه مسافرت‌ها تغييري در زندگي مردم ايجاد خواهد شد؟ مگر اين خانه‌ها كه ساخته مي‌شود چند درصد از خانه‌هاي مورد نياز محرومان را تأمين مي‌كند يا چند سال قرار است پابرجا بماند؟ كمك‌هاي ما چند روز خانواده‌اي را مرفه مي‌كند يا با فعاليت هاي فرهنگي‌مان چند نفر را به راه راست هدايت مي‌كنيم؟!

تأثيرات فرهنگي مسافرت جهادي

در هر مسافرت جهادي گروهي با عنوان « گروه فرهنگي و آموزشي » وجود دارد كه وظايف متعدد و متنوعي براي آن تعريف مي‌شود. اما معمولا كار اين گروه، آموزش مباحث اعتقادي و گاه هنري به دانش‌آموزان روستا و سرگرم‌كردن آنان و در مسافرت‌هاي قوي‌‌تر، برگزاري كلاس‌هاي درسي براي دانش‌آموزان است.

باز هم عرض كنم كه در نيت خير كسي ترديدي ندارم و صرف همت و زحمت اين عزيزان ستودني است. اما آيا تا به‌حال به تأثيرات اين گونه فعاليت‌هاي « فرهنگي » فكر كرده‌ايم؟ آيا فعاليت در وادي « فرهنگ » اين‌قدر دست‌يافتني و ساده است كه با چند ساعت كلاس و سرگرمي تحولي عظيم حاصل شود؟ و در صورت مثبت بودن پاسخ و كافي بودن چند روز كلاس، آيا فرهنگي كه ما به مردم بومي آموزش مي‌دهيم، مناسب زندگي آنان است؟ كدام‌مان متخصص تشخيص فرهنگ درست از غلط هستيم كه بخواهيم براي مردمي كه حداكثر دو هفته زندگي‌شان را فقط از دور ديده‌ايم، « فرهنگ مناسب » تعيين و ترويج كنيم؟

كم‌تر ديده‌ام مسافرت جهادي‌اي پيدا شود كه در مباحث فرهنگي با مسؤولان فرهنگي منطقه - از يك معلم ساده تا مسؤولان رده بالا - مشورت كرده‌باشد. هميشه در تهران نشسته‌ايم و جلسه گذاشته‌ايم و تصميم گرفته‌ايم كه مردم منطقه چه نيازهايي دارند. حداكثر كاري كه كرده‌ايم، مشورت با روان‌شناس يا مسؤولي بلندپايه در تهران بوده‌است. معلوم هم نيست اين زحمت و نيروي جواني كه صرف اين « برنامه‌ريزي فرهنگي » مي‌كنيم، بعد از اجرا چه‌قدر در مردم منطقه مؤثر باشد؛ و اين در صورتي‌است كه اين برنامه‌هاي فرهنگي چند روزه چنان تغييري ايجاد كند كه ارزش صحبت داشته‌باشد و الا فقط بودجه‌اي هزينه كرده‌ايم و وقتي از جوانان ضايع كرده‌ايم. كدام اردو در پس‌قراولي ميزان تغيير فرهنگي مثبت و منفي را بررسي كرده‌است؟

تنها وقتي فرهنگ مردم آن‌جا متأثر مي‌شود كه مي‌بينند عده‌اي پايتخت‌نشين، براي انجام كاري كوچك، همت كرده‌اند و قدم پيش نهاده‌اند. اگر اين همت، مردمي را وادارد كه براي خود كاري كند، « فرهنگ‌سازي » كرده‌ايم. اين هم با شعار و جلسات جهادي‌شناسي و توجيه فلسفه‌ي جهادي براي مردم منطقه، فراهم نخواهد شد. نفس پاك مي‌خواهد و اخلاص كه كار به چشم مردم بيايد. با پرچم و علم نمي‌توانيم چشم و دل مردم را برباييم.

البته ناگفته نماند كه اين آفات، باب فعاليت فرهنگي را نمي‌بندد. بايد ببينيم فرهنگ مردم چيست و به چه تغييري نياز دارد. شناخت فرهنگ زمان مي‌طلبد و همت. بايد با مردم زندگي كني تا بشناسي‌شان. بايد همدرد باشي تا درد دل بشنوي. آن وقت است كه مي‌تواني كاري كني. اگر ما نمي‌توانيم به چنين مرحله‌اي برسيم، روحاني روستا يا معلم مدرسه چنين موقعيتي دارند. چرا به‌جاي فعاليت هاي پرزحمتي كه از نتيجه‌اش بي‌خبريم، به فعاليت‌هاي آگاهانه و بلند مدت و همكاري با متخصصان فرهنگ منطقه روي نياوريم؟ چرا بايد از تخصص همراهان اردو، فقط براي سرگرم كردن كودكان استفاده كنيم، در حالي كه مي‌توانيم با هم‌فكري و تقويت فرهنگيان بومي در منطقه - به نحو غير مستقيم و توسط معلمان بومي - براي تمام نسل‌هاي كودكان منطقه،  كاركنيم؟

اخلاق جهادي

مسافرت جهادي حركتي است كوتاه اما با تأثيرات وسيع. زماني اين تأثير به ثمر مي‌نشيند كه اخلاق هم همراه آن باشد. اگر در كمك به مردم محروم، اخلاق نداشته‌باشيم، براي‌مان مهم نيست كه با دريافت علني كمك‌ها، شخصيت محرومان شكسته مي‌شود. معمولا فقط براي‌مان مهم است كه به خانه‌ي مردم فقير برويم و وضعيت زندگي آنان را از نزديك ببينيم. بهانه‌هاي زيادي هم براي راه‌اندازي « كاروان بازديد از محرومان » يافت مي‌شود. آشنايي با محرومان، ديد و بازديد عيد، رساندن كمك‌هاي غيرنقدي به محرومان و ...

اما آيا تا به‌حال خود را جاي اين محرومان گذاشته‌ايم؟
آيا تصور كرده‌ايم كه ... اتاقي ساده و كوچك داشته باشيم و وسيله‌اي هم براي پذيرايي نباشد ... هر از گاهي از طرف نهادي يا گروهي يا دانشگاهي، هفت يا هشت نفر با چند كيلو برنج و روغن به خانه‌ بيايند و شروع كنند عوامل فقر و مصيبت‌هاي ناشي از فقر را از زير زبان‌مان بكشند ... با نگاهي پر از منت ... شما بوديد جلوي بچه‌هاي كوچك‌تان از خجالت آب نمي‌شديد؟

آيا روش‌هاي بهتري براي « كمك بي‌منت و اذيت » سراغ نداريم؟ كمتر مسافرت جهادي‌اي مي‌شناسم كه براي حفظ كرامت خانواده‌هاي محروم در توزيع هداياي غيرنقدي و نقدي، تدابيري انديشيده‌باشد. تدابيري كه مانع عادي شدن قبول هدايا و باعث تقويت انگيزه‌ي حفظ عزت‌نفس و روحيه‌ي خودباوري محرومان شود.

در اردوي جهادي دبيرستان شهيد آقايي، شاهد خالص‌ترين اتفاقي كه ممكن است در تعامل با محرومان بيفتد بودم. بعد از ده روز كار در روستايي محروم، دو نفر از اهالي، هر كدام نيمي از دانش‌آموزان را به خانه‌شان دعوت كردند و با آداب و رسوم خود و با يك ليوان چاي، از آنان پذيرايي كردند. دانش‌آموزان در صميمي‌ترين حالت ممكن با زندگي و آداب مردم آشنا شدند و صاحبخانه هم با عزت و افتخار پذيراي جهادگران بود. در اين جمع صميمي لازم نبود كسي با جملات پيچيده، اهداف جهادي را توضيح دهد و يا كسي ديگر، محروميت را توصيف كند. شيريني اين خاطره، هنوز هم زير زبان دانش‌آموزان است و آرزوي‌شان ديدار مجدد مردم باصفاي روستاست. روستاييان هم اين اشتياق و خاطره‌ي شيرين را از ياد نمي‌برند.

اما بايد به خاطر داشته‌باشيم كه اين‌گونه اتفاقات، بايد با گذشت زمان ميسر شود و ساختن مصنوعي اين روابط انساني، ماندگاري زيادي ندارد.
بايد سعي كنيم جهادگراني كه به مسافرت مي‌آيند قبل از برخورد با محروميت، معرفت و اخلاق برخورد با محرومان را كسب كرده‌باشند.

برخورد با مردم و مسؤولان در جهادي

برنامه‌ريزي و بررسي روابط ما با مردم و مسؤولان منطقه، معمولا در اولويت‌هاي پايين تدارك مسافرت قرار مي‌گيرد. خيلي از گروه‌هاي جهادي نوپا، جهادي را سطحي مي‌بينند و در حين كار و رابطه با مردم و مسؤولان، اهداف و اصول و اخلاق را فراموش مي‌كنند.

روزهاي زيادي از همراهي‌ام با جهادگران يكي از دانشگاه‌ها نمي‌گذرد. اين گروه براي تدارك اردوي خود عازم مناطق محروم شده‌بود. رفتارها و اهداف اين گروه برايم بسيار مبهوت‌كننده بود. در برخورد با مسؤولان طوري برخورد مي‌شد كه انگار مسؤولان، لياقت لطف ما دانشجويان بااستعداد را ندارند كه تلاشي براي تهيه وسايل آسايش ما در طول مسافرت، نمي‌كنند. با مردم طوري رفتار مي‌شد كه انگار زندگي آنان موقوف به برگزاري جهادي ماست و بايد اين لطف ما را دهان به دهان، به گوش همه برسانند تا همگان بدانند كه عده‌اي ايثارگر! از تهران براي ساختن خانه و حسينيه آمده‌اند و رگ غيرت‌شان به جوش آيد و از اين پس خودشان خانه‌شان را بسازند. زجرآورترين تفكري كه در همراهي با آنان شاهد بودم، تقاضاي توقف فعاليت‌هاي عمراني در منطقه بود. براي مثال؛ مردم روستايي شيعه نشين، به زحمت در حال ساخت حسينيه‌اي براي روستا بودند و جوانان هم مشغول فعاليت بودند. بعد از بازديد از اين پروژه، مسؤول جهادي دانشگاه محترم، از روحاني روستا قول گرفت كه كار، تا دو ماه ديگر تعطيل باشد تا دانشجويان براي ساخت آن حسينيه بيايند. روستايي كه مردم آن، خود مشغول فعاليت و بي‌نياز از همراهي غريبه‌ها بودند، حال، در انتظار كمك هاي انسان‌دوستانه‌ي تهرانياني هستند كه قرار است با دبدبه و كبكبه براي ساخت حسينيه‌شان بيايند.

به نظر شما، هدف از مسافرت هاي جهادي تشويق مردم به كار و فعاليت است يا « ارضاي حس كارگري و كمك به محرومان »؟ چرا بايد تمام منطقه دست به سينه در خدمت ما باشد تا برويم و بيلي بزنيم و از شعر خواندن هنگام كار لذت ببريم و مسؤولان منطقه را به باد انتقاد ناآگاهانه بگيريم و بازديدي هم از موزه‌ي محروميت داشته‌باشيم و به شهرمان بازگرديم؟

مردم و مسؤولان بايد در خدمت ما باشند يا ما براي خدمت، هجرت مي‌كنيم؟ چرا جواني كم سن و سال بايد به خود اجازه دهد در مقابل مردي سال‌خورده كه شايد مسؤوليتي هم داشته باشد تندي كند؟ آيا برگزاري بي‌دردسر جهادي مجوز بي‌ادبي و تندي با صاحبخانه است؟ اگر يك روز بي‌آبي را تجربه كنيم يا بي‌سيمان بمانيم، بهتر از تحقير مسؤولي است كه بعد از رفتن ما بايد بماند و منطقه را مديريت كند؟ آيا هنگام برخوردهاي تند و دور از ادب، به اين فكر مي‌كنيم كه ممكن است وجهه‌ي معتمد روستا را در نظر مردم خراب كرده‌باشيم؟

... و جهادي، جهاد، جهادگر

جهادي حركتي‌است الهي. هجرتي است عظيم. اما بايد قبل از هجرت خيلي مسائل را براي خودمان حل كنيم.

بايد بدانيم كه دين ما دستورات زيادي براي كمك به همنوع دارد و دستورات زيادي هم در مورد نحوه‌ي كمك به همنوع.

بايد بدانيم چرا مي‌رويم، كجا مي‌رويم و چه بايد بكنيم تا لياقت لفظ « جهادگر » را داشته باشيم.

بايد بدانيم ما روزي‌ده محرومان نيستيم و فقط وسيله‌اي هستيم كه لياقت سهيم شدن در رنج محرومان را يافته‌ايم.

بايد بدانيم بيشترين نفع جهاد براي خودمان است تا رفاه خواب‌مان نكند؛ تا انسانيت را فراموش نكنيم.

بايد بدانيم « كمك به محرومان » خوب است، اما نبايد باعث « تحقير » بندگان پاك خدا شود.

بايد بدانيم « احترام به انسان‌هاي ديگر » لازم است، حتي اگر يك روز از مسافرت كوتاه ما، از بين رفته باشد.

بايد بدانيم « غرور »، آفت جهادي است.

• دعا كنيم كه جهادگر شويم و جهادگر بمانيم ...

   3شنبه، 4 تیر 1386

مهدی پورقربان

به نام حضرت دوست

به سر جام جم آنگه نظر توانی کرد

که خاک میکده کحل بصر توانی کرد

گدایی در میخانه طرفه اکسیریست

گر این عمل بکنی، خاک زر توانی کرد

دلشدگان جایی است برای جستجوی اصل جهادی؛

و حال مطلبی از مهدی پور قربان درباره ی اصل جهادی.

- درباره ی مطلب قبل دوستان گفتند جمله ام بار منفی ایجاد کرده، عذر خواهی می کنم.

   3شنبه، 29 خرداد 1386

علی نعمت

به نام حضرت دوست

مطلب زیر مطلبی است که حدود 2 ماه پیش برادرم علی نعمت به من فرستاد تا در دلشدگان منتشر کنم. این که چرا تا امروز این کار را نکردم را خود بهتر می دانید و اینکه چرا حالا تصمیم به انتشارش گرفته ام از یک طرف اصرار خود او بود و علل دیگر .

- صمد گفته بود سعی کنم هر مطلبی را در اینجا منتشر می کنم از صافيِ دلِ همه‌ي مان بگذرانم و بعد منتشر کنم اما این مطلب هنوز از صافی دل خودم نیز رد نشده است ... .

سلام برادران

رسم که صاحب خانه ها مستاجر را بیش از چند سال در خانه شان نگه نمی دارند. ادعایشان این است که مستاجر اگر مدتی در خانه ای بماند خود را ذی حق می داند. خود را به نوعی صاحب خانه می داند و آن وقت است که بلندکردنش کار هرکس نیست. ممکن است که تمام مستاجرین از این دست نباشند اما جمع غالبشان چنین است.
آری برادر ! صاحب خانه باید زیرک باشد.
ممکن است مستاجری بیست سال هم در خانه ای بماند ولی در نهایت گوش به امر صاحبِ خانه داشته باشد. دلش برای آن خانه بتپد و آن خانه را همچون منزل شخصی خودش دوست داشته باشد. چنین مستاجری هیچ گاه خود را ذی حق خانه ی دیگری نمی داند و هذا قلیل !
از طرفی مستاجرانی هم هستند که نیامده مدعی می شوند. کنگر نخورده لنگر را می اندازند و البته در ته دلشان هیچ تعلق خاطری را هم نسبت به آن خانه احساس نمی کنند و هذا کثیر !
صاحب خانه باید زیرک باشد تا بتواند بادام تلخ و شیرین را تشخیص دهد.
برادرم زیرک باش تا خدای ناکرده این انقلاب به دست نااهلان نیفتد.

اردی بهشت ماه 1386 از تقویم جلالی
علی نعمت
 

  شنبه، 5 خردادماه 86

به نام خداي دل‌شدگان

دل‌شدگان

ما دل‌شدگان خسرو شيرين پناهيم

ما كشته آن مه رخ خورشيد كلاهيم 

ما از دو جهان ، غير تو اي عشق نخواهيم

صد شور نهان با ما  تاب و تب جان با ما 

در اين سر بي سامان غم هاي جهان با ما  

کمي تأمل کنيد، دوباره از ابتدا بخوانيد

با ساز و ني با جام مي با یاد وي 

شوري دگر اندازيم در ميكده جان  

جمع مستان غزلخوانيم   همه مستان سراندازيم 

سراندازيم سرافرازيم 

جز اين هنر ندانيم  كه هر چه مي توانيم  

غم از دلها براندازيم براندازيم 

کمي تأمل کنيد، دوباره بند را بخوانيد

ما دل‌شدگان خسرو شيرين پناهيم 

ما از دو جهان غير تو اي عشق نخواهيم

 صد شور نهان با ما   تاب و تب جان با ما

 در اين سر بي سامان  غم هاي جهان با ما  

اما چرا دل‌شدگان؟

   3شنبه، 18 اردیبهشت 86

مهدی خلجی

به نام خدا

یادمه بعد از اردوی دلوار نوشتمش دادمش صمد برا اینکه تو دلشدگان بزنه صمد تایپش کرد و من هیچ وقت نزدمش

حالا 2 سال گذشته و من با این متن مواجه شدم و چقدر این متن برام جدید بود برا همین یه بار دیگه تصمیم گرفتم برا وبلاگ حاضرش کنم هیچ تغییر مفهومی تو جمله هاش ندادم برا اینکه متن همون قدیمیه بمونه و برا همین دنبال شخصیت خاصی توش نگردین

خدمت برادر بزرگوارم و دوست عزیزم آقای مسافرت جهادی

شاید هیچ وقت نباید این نامه را برای شما مینوشتم . ولی چه کنم که باید گفت . چرا که اگر نگویم به درسهایی که شما در مسافرتهای خود به ما آموخته بودید شاید خیانت کرده بودم و شاید سالها در این غصه میسوختم که چرا این نکات را نگفتم . هر چند نکته گویی آن هم در محضر بزرگی چون شما بسیار سنگین است . مسافرت 84 هم تمام شد با همه شیرینیها و تلخ کامی ها , نشاطها و دعواها , رفاقتها و کدورتها و از خود بزرگواریهای بزرگانی را به جا گذاشت که حیفم می آید به آن اشاره نکنم و به عنوان کمترین مشتری مسافرت جهادی در برابر آن بزرگواریها سر تعظیم نسایم که با این کار اگر چه کاری از پیش نبرده ام ولی لا اقل مانند آن پیرزن که با کلافی نخ به خرید یوسف آمده بود تا از خریداران یوسف باشد من نیز با دست خالی خود را از خریداران این همه زیبایی قرار دهم و در مقابل سستی ها و کوتاهی ها علامت سوال گذارم تا بگویم با همه خالی بودن دست دست به تایید نمیگذارم

بگذریم که دنیا جای گذر است

امسال مسافرت جهادی کابینه ای جوان داشت که به ظاهر از نظر سن جوان بودند ولی در باطن از بزرگانی بودند که من از آنها درسهای زیادی یاد گرفتم . از شبها که تا صبح در دفتر فارغ التحصیلان بیدار ماندند تا اردویی در خور شما آقای مسافرت جهادی تدارک ببینند و البته در این بیدار ماندنها بسیار رازها یاد گرفتند و بزرگوارتر شدند . از آنها که بدون تجربه گام در عرصه ای سنگین گداشتند . در عرصه ای که شاید در انتها کسی از آنها تقدیر نکند و گمنام بمانند و عرصه ای بدیع و زیبا خلق کردند که خلق این اثر نشان از رنگ خدایی این کار دارد هر چند که این دوستان در این رابطه ادعایی ندارند و اکنون به هر کدام مینگرم آرزو دارم که بیشتر بشناسمشان . آقای مسافرت جهادی امروز صبح که این نامه را مینویسم در مجلسی بودم که یاد مهندس جعفر علاقه مندان در آن موج میزد و جمله ای از ایشان بر تابلویی نقش یسته بود که " انسانی ببینیم , علمی بیاندیشیم , حرفه ای برخورد کنیم " ( نمیدونم اگه با این جمله حال کردین , برای علو روحش یه فاتحه بخونین )ادبی صحبت کردن رو ولش . این جوری راحت ترم . در همون بین فکر کردم که چقدر این طرز تفکر زیباست و چقدر این طرز تفکر جاش تو مسافرت ما خالیه نمیدونم آدمهای زیادی رو دیدم که به اسم انسانی دیدن علمی اندیشیدن و حرفه ای برخورد کردن رو فراموش کردن و البته نمیدونم چقدر اون انسانی دیدنشون واقعا انسانی دیدن بود و فکر میکنم یکی از اهداف مسافرت جهادی اینه که آدما بتونن در کنار انسانی دیدن ماجرا روش علمی فکر کنن و تحقیق کنن که مثلا چه چیزایی روبروی ماست و ما در مقابل اونا چی کار باید بکنیم . معمولا ما اینجوری کار میکنیم که میپریم تو دهن حوادث بعد هر جایی اتفاقی افتاد فکر میکنیم چی کار کنیم . معمولا جای انسانی دیدن احساسی میبینیم . نمیدونم تو پارادایم فکری کدام یک از عزیزان است که یه بار هم دنیارو از چشم رقیب ببینه ( البته یه جوری که واقعا دنیای رقیب باشه )معمولا درست همونیه که ما فکر میکنیم و البته این انسانی دیدن نیست ( اشتباه نکنیم )و حالا حرفه ای عمل کردن , این سخت ترین کاریه که میشه انجام داد .

نمیدونم من آدمایی رو میشناختم که مسوول ثبت نام بودن و اگه تو بازه ثبت نام نمیکردن نمیومدن مسافرت . آدمایی رو میشناختم که پول ثبت نام رفیقشون رو دادن و به خاطر این که رفیقشون بدون علت موجه نیومده بود اردو پول خودشون رو بر نداشتن. خلاصه آدمای زیادی رو دیدم که سعی میکردن توی قاعده بازی کنن و این با زندگی ما خیلی فاصله داره . آدمایی رو کمیشناختم که میومدن مسافرت جهادی تا یه بار حرف گوش کنن . شاید بارها ملات زده بودن ولی وقتی رییس گروه میگفت اینجوری ملات بزن براشون حجت بود .آدمایی رو میشناختم که به ظاهر خیلی کار درست بودن ولی وقتی بنا میشد بی کلاس ترین کارها روبرا مسافرت بکنن هیچ حرفی نمیزدن و حالا نمیدونم چی شده . من این جمله رو از یکی از قدیمیا که به قول خودش نه تنها پیر شده بلکه مرده شنیدم که ما آدما کارگریم . هیچ چیزی نمیدونیم فقط میدونیم که وقتی ماشین اومد رو چال باید روغنش عوض بشه حالا یخواد صبح باشه یا شب . خلاصه الان من این آدما رو نمیبینم . ما تو اردو عمله نداریم ( نداریم که بی انصافیه کم داریم )و این سخته هر وقت هر تصمیمی رو گرفتیم باید انجام بدیم مگر اینکه مرامی کوتاه بیایم و البته هزار جور منت میذاریم که مرام گذاشتیم . یه زمانی تو اردو اینکه فلانی تمام سعیشو کرده کافی بود برا این که آدما قانع بشن و حالا تو اردو این کافی نیست . نمیدونم یعنی چی , یه جوری ازمرام حرف زدن که دیگه حالم از مرام به هم میخوره .مردونگی قدیمیا این بود که اگه مرام میذاشتن نمیگفتن مرام گذاشتیم میگفتن اینجوری حال داد و به این متهم میشدن که فقط فکر حال و حولشونن . قدیمیا هیچ وقت نمیگفتن برای خدا ولی وقتی کارشون رو بو میکردی بوی خدا میداد نمیدونم بوی خدا رو تو کار شنیدین ؟ رنگ خدا رو دیدین ؟ دست خدا رو رو شونتون احساس کردین ؟ حالا اردوی ما شده پر حرف خدا ( که البته خوبه ) ولی روحی نداره . یادمه یه زمانی یه آدمایی وا میستادن نفر آخر غذا بگیرن که اگه نرسید بچه ها گشنه نمونن و البته امسال هم اینا زیاد بود و اگه امسالم اردو خوب بود برای همین آدمای بی ادعا بود . یادمه یه سال تو اردو داخل یه دوره دعوا شد که چرا پشت سر هم نیستین و جواب یه چیز بود ما با هم رفیقیم ولی اگه کار درست نباشه ما نباید پشت کار غلط بایستیم . یادمه یه سال مسوول فرهنگی به بچه ها گفت برید علف بچینید (چون کار نداشتن ) اون کار انجام شد (بعدش سرش بحث کردن )و البته امسالم آدمای بزرگی رو دیدم که درسته میتونستن کلاس بذارن ولی یه جوری برخورد میکردن که آدم احساس میکرد با داداش کوچیکش برخورد میکنه . یادمه به یه بابایی گفتم وایسا امام جماعت گفت تا ؟آ؟قای قاسمیان هست وا نمیستم .

خلاصه اردوی جهادی 84 هم تموم شد . با همه بزرگواریها و کم لطفیها . یادمه وقتی کوچکتر بودم از بزرگترا یاد میگرفتم امسال از کوچیکترا خیلی جیزا یاد گرفتم . باید قدرشو بدونیم و غر نزنیم ولی همه اینا رو گفتم نه برا این که بگم اردو بد بود اردو همون اردو بود با رنگ خداییش . ولی همه چیز رو گفتم که بگم
 

از خانه ما تا به حرم صد قدم است

به خیالت که کم است

فاصله هر قدمش بین حضور و عدم است

به خیالت که کم است
 

مخلص همه

مسافر کوچولو

فقط یه مقدار تو جمله بندیش تغییر دادم

مهدی خلجی

   4شنبه، 12 اردیبهشت 86

صمد غفاري

بسمه تعالي

دانی که چیست دولت دیدار یار دیدن
در کوی او گدایی بر خسروی گزیدن

خواهم شدن به بستان چون غنچه با دل تنگ
وان جا به نیک نامی پیراهنی دریدن

فرصت شمار صحبت کز این دوراهه منزل
چون بگذریم دیگر نتوان به هم رسیدن

مطلب اخیر آقای صادقی حرف و حدیث های زیادی را به همراه داشت که  اکثر آنها حاوی نکات جالبیست. نظر خودم بماند برای بعدترها؛ فعلاً نظر شما را به نامه ای که برادر بزرگوارم آقای غفاری فرستاده‌اند و خواستند تا در دلشدگان هم منتشر شود جلب می کنم :

به نام خدا

برادرم علي شهرستاني

مديريت محترم وبلاگ دل‌شدگان

شايد شخصاً از نوشته‌ي آقاي صادقي خوشم نيامده باشد؛ اما ابتدا گفتم كه از انتشار آن در دل‌شدگان استقبال مي‌كنم. ولي دوستان بزرگواري دارم كه توقعشان از اين خانه‌ي خاصّ، چيزكي بيش از بيان اختلاف سليقه‌ها و حرف‌هاي مبهم و توهين‌آميز به آدم‌هاي ناشناس است و در اين چند روزه، متواتراً ابراز نگراني كرده‌اند از انحرافِ احتمالي در جست و جوي اصلِ جهادي.

گفتي كه مخاطبين دل‌شدگان عوض شده‌اند و شايد چنين حرف‌هايي دوباره تنور دل‌شدگي را گرم كند.

اما عزيز من!

مگر نه آن كه همه‌ي ما، دل‌شدگانِ يك حركتِ «مقدس» هستيم و مگر نه آن كه دل‌شدگان بنا بود قطب سوم اردوي جهادي فارغ‌التحصيلان مفيد باشد. خيلي‌ها چشم اميد به حرف‌ها و نظرات اين صفحه دارند تا آن تحوّلِ مطلوب براي جهادي از دلِ دل‌شدگي ما درآيد. مبادا عرصه‌ي نقد و نظر را با غرض و مرض آلوده كنيم و همه‌ي آن‌هايي كه جدي‌ فكر مي‌كنند و جدي عمل مي‌كنند و جدي بر روي ما حساب باز كرده‌اند نا اميد كنيم. فضاي دل‌شدگان بايد به گونه‌اي باشد كه جوان‌ها و جوان‌ترها از نيش و كنايه نترسند و مشتاق باشند و دوست داشته باشند با اسم حقيقي و رسمي خود بنويسند و نظر بدهند.

لازم است تا از هر چيزي كه از آن بوي تفرقه به مشام مي‌رسد دوري كنيم و سنگ فتنه را به شيشه‌ي دشمن بكوبيم. حرف‌هاي مبهم و بودار بماند براي وبلاگ‌هاي شخصي. هر كه در جست و جوي اصلِ جهادي است بسم الله.

از سوي ديگر، خوشمان بيايد يا نه، فعلاً مجمع فارغ‌التحصيلانِ مفيد، بالاترين ركنِ تصميم‌گيري پيرامون ماهيّتِ اردوي ماست و تضعيف جايگاه مجمع هم توسط دل‌شدگان – ولو اين كه اربابِ مجمع خود تيشه به ريشه‌ي خود بزنند - پسنديده نيست. نقد آري و توهين نه!

خواهش مي‌كنم مطالب را از صافيِ دلِ همه‌ي ما بگذران و بعد منتشر كن.

 به خدا مي‌سپارمت كه او به‌ترين نگاه‌داران است.

ياعلي

حسين غفاري

دهم اردي‌بهشت‌ماه هشتاد و شش